Dotknąć zmysłami – obrazy Jarosława Filipka
Koncentrując się na naszych zmysłach, możemy odczuwać więcej, pełniej, bogaciej. Impresja piękna, jest czymś innym niż trwałe wrażenia po dłuższym studiowaniu otoczenia.
W plenerze, jeżeli zatrzymamy się i skoncentrujemy na tym co dociera do naszych zmysłów, poczujemy więcej: promienie słońca na twarzy, lekki poryw wiatru, twardość powierzchni na której stoimy, zapach ziół, szum drzew… Czy pejzaż (obraz) można także odbierać multi zmysłowo?
W cyklu ‘Dotknąć zmysłami’ odchodząc od konwencji malarstwa pejzażowego namawiam obserwatora do głębszego sposobu percepcji. Idea wystawy zawarta jest w wieloznaczności słowa ‘dotknąć’. Tworząc obiekty o bogatej, wyjątkowej, reliefowej strukturze rozszerzam możliwości percepcji obiektu. Faktury tworzą cienie, powierzchnie pokryte farbami metalicznymi – opalizują, fluorescencyjnymi – świecą, lakierami o wysokim poziomie odbijania światła – błyszczą, matowymi – sugerują atłasowość. Obiekty zmieniają się gdy zbliżamy się do nich, zmieniamy perspektywę patrzenia. Tworzy to iluzję czasu – pejzaże stają się tak dynamiczne jak oglądane w naturze krajobrazy.
Współpracuję ze szkołami i domami kultury, w których obserwatorzy mogą dotykać obiektów z cyklu ‘Dotknąć wieloma zmysłami’ . Są zaskoczeni nie tylko taką możliwością, ale przede wszystkim bogactwem odczuć. Temperatura, twardość, różnorodność struktur – to cechy, których nie doświadczają podczas patrzenia na obraz. Dotykane obrazy wydają dźwięki, ‘grają’ gdy obserwatorzy przesuwają po ich powierzchni dłonią lub innymi delikatnymi narzędziami.
Cykl nawiązuje do sonoryzmu, polskiego kierunku w muzyce współczesnej (m.in. Penderecki, Kilar, Górecki, Serocki, Dobrowolski). Nie tylko charakterystyczne brzmienie instrumentu ale i jego barwa interesowała sonorystów. Podobnie w moich pracach, zmienność barwy (zarówno w obszarze światła, dźwięku jak i struktury), jest kluczowa dla poszerzenia i pogłębienia percepcji.
Szczególną fascynację obserwuję u osób z upośledzonym zmysłami wzroku, słuchu lub dotyku. Możliwość kontaktu z obiektami za pośrednictwem różnych zmysłów, daje im nowe, inspirujące doświadczenia.
„Dotknij pejzażu” to wyjątkowy cykl obrazów… do dotykania. Faktury tworzą cienie, powierzchnie pokryte metalicznymi farbami opalizują, a te pokryte farbami fluorescencyjnymi – świecą. Obrazy błyszczą dzięki lakierom o wysokim poziomie odbicia światła, a przy użyciu składników pochłaniających światło – stają się matowe, sugerując atłasowość. Ta różnorodność powierzchni wchodzi w interakcję nie tylko ze wzrokiem, ale również z dotykiem i słuchem.
